NIEZWYKΒ OKOLICZNO列I ODRODZENIA IZRAELA

Pierwsze pa雟two izraelskie za這穎ne by這 przez Jozuego, a zniszczone przez Babilo鎍zyk闚. Drugie by這 odbudowane przez Ezdrasza i Nehemiasza, a obr鏂one w zgliszcza i popio造 przez Rzymian. W 1948 roku proklamowano trzecie z kolei pa雟two Izrael pod przewodnictwem Dawida Ben Guriona.

砰dzi powracali do ziemi swoich przodk闚. Przybywali do kraju ca趾owicie ogo這conego. W Galilei, na p馧nocy czeka造 ich bagna, na po逝dniu - pustynia. Trzeba by這 zagospodarowa kraj i obsadzi lud幟i wszystkie dziedziny 篡cia pa雟twowego. Tymczasem powracaj帷y byli w znacznej mierze ofiarami II wojny 鈍iatowej, lud幟i, kt鏎zy przeszli przez obozy koncentracyjne i wymagali leczenia. Nie by to dobry materia na pionier闚 i budowniczych pa雟twa od podstaw. Nic dziwnego, 瞠 wielu naukowc闚 postrzega這 syjonizm jako rzecz wr璚z absurdaln. Jednak 砰dzi mieli odwag post瘼owa wbrew takim opiniom. Wrogowie wiele razy pr鏏owali ich zniech璚i. Po wszystkich strasznych prze篡ciach wci捫 nie trac nadziei.

Ta zbieranina ludzi, reprezentuj帷ych wszystkie mo磧iwe kultury, pochodz帷ych z pi璚iu kontynent闚, poza Bibli niewiele maj帷ych ze sob wsp鏊nego, zdo豉豉 utworzy pa雟two i obroni je, o篡wi j瞛yk praojc闚, zespoli si w jeden nar鏚, zamienia pustyni w pola uprawne i lasy. Dokona這 si co, co dot康 uwa瘸no za rzecz niewykonaln, co wystawi這 na po鄉iewisko wszystkie logiczne wywody naukowc闚, czyli cud. A w豉軼iwie a cztery cuda.

Wskrzeszenie martwego j瞛yka

Na pocz徠ku XX wieku ani jedno dziecko 篡dowskie nie uwa瘸這 hebrajskiego za sw鎩 j瞛yk. Kiedy pierwsi syjoni軼i usi這wali sprowadzi lud Biblii z powrotem do kraju Biblii, rozumieli, 瞠 wie瘸 Babel nie mo瞠 si powt鏎zy. 疾 砰dzi powracaj帷y z 121 kraj闚, m闚i帷y przesz這 siedemdziesi璚ioma j瞛ykami, musz mie jeden wsp鏊ny j瞛yk. Inaczej nie da si zbudowa pa雟twa. I doszli do wniosku, 瞠 mo瞠 nim by tylko j瞛yk hebrajski.

Wtedy krzyk podnie郵i filologowie, znawcy j瞛yk闚 i literatury powszechnej, dowodz帷, 瞠 martwego j瞛yka nie da si wprowadzi do u篡cia we wsp馧czesnym 鈍iecie. Uczeni ci wskazywali, 瞠 瘸dna z dotychczasowych pr鏏 o篡wienia martwego j瞛yka jeszcze si nie uda豉. Patriotom irlandzkim nie uda這 si o篡wi j瞛yka celtyckiego. Nie uda這 si jezuitom rzymskim uczyni 豉ciny j瞛ykiem u篡tku codziennego. Fiasko ponie郵i r闚nie profesorowie greki klasycznej, kiedy usi這wali zast徙i ni grek wsp馧czesn. Dlatego uczeni na pocz徠ku XX m闚ili: Dajcie spok鎩 hebrajskiemu. Zostawcie go Biblii. Znajd嬈ie sobie jaki nowy j瞛yk, esperanto albo jaki inny. J瞛yk hebrajski jest martwy i nie da si go wskrzesi. A dzi pokolenia m這dych Izraelczyk闚 nie tylko my郵 i m闚i po hebrajsku, ale tak瞠 w tym j瞛yku pisz na izraelskich uniwersytetach prace naukowe z agronomii, historii, paleontologii i z wielu innych dziedzin wsp馧czesnej nauki.

Kiedy osiemnastolatek w Jerozolimie pisze listy mi這sne do swej ukochanej w Tel-Awiwie, bez 瞠nady przepisuje ca貫 zdania z „Pie郾i nad Pie郾iami”. Nie dlatego, 瞠 brakuje mu s堯w na wyra瞠nie uczu, bo jest bardzo zdolny i inteligentny. „Pie填 nad Pie郾iami”, u這穎na przez Salomona trzy tysi帷e lat temu w豉郾ie w tym mie軼ie, to najpi瘯niejsz poezja mi這sna. Nie jest ani troch przestarza豉, bo tego samego j瞛yka u篡waj dzi obywatele Izraela. Salomon pos逝giwa si nim w czasach, kiedy nie istnia jeszcze ani Londyn, ani Berlin, Pary, Moskwa czy Wiede. Kiedy jeszcze p馧dzicy Europejczycy jedli palcami surowe mi瘰o. A w Jerozolimie ju wtedy s逝穎no Jedynemu Bogu i do Niego zanoszono modlitwy.

砰dowskie dzieci w wieku szkolnym ogl康aj w muzeum r瘯opisy biblijne, znalezione nad Morzem Martwym, pisane w czasach Jezusa Chrystusa i potrafi je odczytywa. Gdyby w Izraelu wyl康owa prorok Jeremiasz, Ezechiel czy Amos nie mia豚y wi瘯szych problem闚 z porozumiewaniem si, cho min窸o trzy tysi帷e lat. Wyra瞠, kt鏎ymi pos逝giwa si kr鏊 Dawid i Salomon, u篡wa si dzi w izraelskim parlamencie. Tak oto j瞛yk hebrajski, kt鏎ego nauka ju z這篡豉 do grobu, zmartwychwsta i 篡je jak trzy tysi帷e lat temu.

Drugi cud – rolnictwo

To, co u innych narod闚 jest spraw najzwyklejsz, dla Izraela by這 najtrudniejsze. Nar鏚 mo瞠 istnie bez rz康u, bez parlamentu, bez uniwersytet闚, ale nie mo瞠 wy篡 bez bez rolnik闚. Dla wy篡wienia si narodu na w豉snej ziemi konieczne jest powstanie nowej warstwy spo貫cznej - rolnik闚. Sk康 wzi望 砰d闚-rolnik闚, skoro nie by這 ich nigdy w 瘸dnym kraju w 鈍iecie, gdzie byli osiedleni przez wieki? 砰dom bowiem wsz璠zie broniono dost瘼u do roli. Na ca造m 鈍iecie 砰dzi byli lekarzami, przemys這wcami, handlowcami, rzemie郵nikami, ale zupe軟ie nie by這 takich, kt鏎zy znaliby si na rolnictwie. W tej niezwykle trudnej kwestii pierwsi syjoni軼i postanowili sprowadzi 砰d闚 z Europy 字odkowo-Wschodniej i zrobi z nich rolnik闚. Nale篡 nadmieni, 瞠 w owym czasie, to jest oko這 1890 roku, 80% rozproszonych 砰d闚 zamieszkiwa這 w豉郾ie tam. Socjologowie i antropologowie twierdzili, 瞠 to si nigdy nie uda. Proces urbanizacji polega na masowej ucieczce ludzi ze wsi do miast, ale nigdy w historii nie by這 procesu odwrotnego. Nie radzili wi璚 podejmowa pr鏏y, kt鏎a by豉 skazana na niepowodzenie.

I tym razem 砰dzi nie ugi瘭i si przed uczonymi. By mo瞠, by to nie tylko up鏎, ale natchnienie. Rezultatem jest 獞ier miliona rolnik闚, kt鏎ych przodkowie mieszkali w miastach i nie znali si na hodowli ani na rolnictwie. Doj izraelskie krowy, wyt豉czaj wino z izraelskich winogron i dostarczaj m彗i na chleb. Przewa積ie s to ludzie wykszta販eni, za dnia pracuj帷y na roli, a wieczory sp璠zaj帷y nad ksi捫k. Co czytaj? Przede wszystkim Bibli, ale tak瞠 arcydzie豉 literatury 鈍iatowej i nowo軼i. W Izraelu w ka盥ej wsi istnieje dobrze wyposa穎na biblioteka, ch鏎 i orkiestra a czasem nawet muzeum i galeria sztuki. 砰dowscy rolnicy i pozostali lud幟i spragnionymi wiedzy i pi瘯na. S w鈔鏚 nich poeci, pisarze i arty軼i. Niekt鏎zy zostali wybrani do parlamentu.

Nar鏚 – cud trzeci

W roku 1949, kiedy 砰dzi przybywali do swej ojczyzny ze 121 zak徠k闚 鈍iata, grupa skandynawskich i ameryka雟kich antropolog闚 przez osiem miesi璚y przebywa豉 w Izraelu, obserwuj帷, jak ta mieszanina przybysz闚 z ca貫go 鈍iata pr鏏uje zjednoczy si w jeden nar鏚. Jeden z nich, znany naukowiec ameryka雟ki, w przem闚ieniu po瞠gnalnym powiedzia: „Nowe pa雟two izraelskie wywar這 na nas wielkie wra瞠nie, ale brak wam jednego - brak wam narodu. Wasi obywatele to dziewi耩dziesi徠 narodowo軼i. Potrzeba dwustu lat, aby z tej mieszaniny powsta jednolity nar鏚”. Pod koniec roku 1972 to samo grono uczonych ponownie przyby這 do Izraela i odwiedzi這 te same miejsca. Ju po dw鏂h miesi帷ach bada uczeni ci doszli do wniosku, i wbrew ich w豉snym prognozom, ta zbieranina ludzi reprezentuj帷ych wszystkie mo磧iwe kultury i j瞛yki, pochodz帷ych z pi璚iu kontynent闚 i 121 pa雟tw, poza Bibli niewiele maj帷ych ze sob wsp鏊nego, po nieca造ch 25 latach zdo豉豉 zespoli si w jeden nar鏚.

Wiadomo, 瞠 nic tak nie jednoczy ludzi, jak wsp鏊ne niebezpiecze雟two. By mo瞠, historycy kiedy stwierdz, 瞠 ci, kt鏎zy chcieli wymaza Izrael z mapy 鈍iata, przyczynili si w du瞠j mierze do tej konsolidacji narodowej. Podobny skutek - odwrotny do zamierzonego - mia豉 trzy i p馧 tysi帷a lat temu misja proroka Bileama, kt鏎ego 闚cze郾i wrogowie Izraela wynaj瘭i, aby przeklina ten nar鏚. Jednak on - zamiast z這rzeczy - b這gos豉wi im i to trzykrotnie! A jego s這wa: „Jak瞠 pi瘯ne s twoje namioty, Jakubie, Twoje siedziby, Izraelu!” (4 M 24:5) do dzi pozosta造 cz窷ci porannej modlitwy 砰d闚. A t逝macz帷 si ze swego post瘼ku Bileam powiedzia: „Jak瞠 mam przeklina, kogo B鏬 nie przeklina? I jak mam z這rzeczy, komu Pan nie z這rzeczy? [...] Czy nie tego mam pilnowa, aby m闚i to, co Pan w這篡 w moje usta?” (4 M 23:8,12). Wygl康a na to, 瞠 co podobnego dzieje si teraz. Z這, kt鏎e obmy郵aj wrogowie Izraela, w ostatecznym rozrachunku oka瞠 si jego dobrem.

Obronno嗆 – cud czwarty

Wiosn 1948 roku w Jerozolimie nie mo積a by這 znale潭 miejsca w hotelu. Wsz璠zie pe軟o by這 reporter闚 prasowych, obserwator闚 politycznych z ca貫go 鈍iata, ekip telewizyjnych i radiowych. Bu貪aria przys豉豉 ekip dwunastoosobow, Chiny sze軼ioosobow. Przedstawiciele Zwi您ku Radzieckiego zaj瘭i ca造 hotel, a Amerykan闚, Anglik闚, Szwajcar闚, Francuz闚 nikt by nie zliczy. Wszyscy mieli rezerwacj w hotelu na okres nie przekraczaj帷y trzech tygodni. Wszyscy komentatorzy zgodnie twierdzili, 瞠 pa雟two Izrael nie przetrwa d逝瞠j ni trzy tygodnie. Pesymi軼i prognozowali, 瞠 proklamowane 14 maja 1948 roku pa雟two izraelskie skona jeszcze tego samego dnia. Optymi軼i – 瞠 mo瞠 uda si Izraelowi przetrwa do ko鎍a miesi帷a. Szczytem optymizmu by造 przewidywania najlepszych przyjaci馧 - do po這wy czerwca. I wcale nie chodzi這 o jakich m這dych, niedo鈍iadczonych dziennikarzy. Kiedy w Palestynie proklamowano niepodleg這嗆 Izraela, genera Montgomery - w鏚z naczelny armii brytyjskiej podczas II wojny 鈍iatowej, znawca uk豉du si wojskowych na Bliskim Wschodzie – powiedzia na mi璠zynarodowej konferencji prasowej w Londyni: „Na 砰d闚 przyszed koniec”. I nikt mu nie zaprzeczy. Genera這wie pa雟tw zachodnich i wschodnich, p馧nocnych i po逝dniowych, wszyscy podzielali t opini. Izrael mia przecie nie wi璚ej ni 1% powierzchni Bliskiego Wschodu. To tak jak gdyby male鎥i Luksemburg nagle znalaz si w stanie wojny ze swymi pot篹nymi s御iadami: Francj, Niemcami i Belgi. Izrael – ma豉 garstka wobec pot篹nych wrog闚 - musia si broni przy stosunku si 1:40. Nie tylko wtedy.

W roku 1973 Izrael zosta napadni皻y znienacka w Dniu Pojednania (Jom Kippur), naj鈍i皻szym dniu w roku, dniu postu i modlitwy. Nieprzyjaciel mia wi璚ej czo貪闚 i samolot闚 ni Hitler, kiedy zaatakowa Zwi您ek Radziecki w 1941 roku. A mimo to dosz這 do zawieszenia broni, o kt鏎ym nikt nie mo瞠 powiedzie, 瞠 to z powodu arabskiego zwyci瘰twa. Izrael na samym tylko P馧wyspie Synajskim zdoby sprz皻 wojskowy o warto軼i dw鏂h miliard闚 dolar闚. Gdyby te dwa miliardy dolar闚 by造 wykorzystane na pomoc dla uchod嬈闚 arabskich, ka盥y z nich m鏬豚y mie dom, a nawet will z ogrodem i basenem. Te zdobyte czo貪i Izrael m鏬豚y przerobi na traktory, w my郵 proroctwa Izajasza, przeku miecze na lemiesze. Niestety, ta bro musi pozosta broni, dop鏦i wrogowie nie dojd do przekonania, 瞠 lepiej zostawi Izrael w spokoju. Bo dzieje si tak jak za czas闚 biblijnych, kiedy 砰dzi byli niewolnikami w Egipcie. Im bardziej ich uciskano, tym bardziej rozmna瘸li si i wzrastali w si喚.

W roku 1948 eksperci wojskowi i znawcy Bliskiego Wschodu nie dawali Izraelowi 瘸dnej szansy. Wyrokowali jego koniec przy ka盥ej kolejnej wojnie: w 1956, 1967 i 1973. A male鎥i Izrael za ka盥ym razem wychodzi z opresji zwyci瘰ko. To przecie nie jest normalne. Izrael nie prowadzi wojny przez 2000 lat, od powstania Machabeuszy w 160 roku p. n.e. Od 2000 lat nie mia flagi narodowej. Nie mia ani dow鏚c闚, ani wojska, ani nawet skrawka w豉snej ziemi. Jak瞠 wi璚 mog這 doj嗆 do tych niespodziewanych zwyci瘰tw w roku 1948, 1956, 1967 i 1973? Opisano je w wielu ksi捫kach, ale w 瘸dnej z nich nie ma odpowiedzi na to pytanie. Ale w Biblii znajdujemy bardzo podobny opis sytuacji. Trzy tysi帷e lat temu uk豉d si mi璠zy male鎥 Jude i jej wrogami Filistynami by taki jak w roku 1948: Jeden obro鎍a Izraela przeciwko czterdziestu wrogom. A jednak kr鏊 Dawid, 闚czesny w鏚z Izraela, zwyci篹y wroga i uczyni Jerozolim stolic, a hebrajski j瞛ykiem swojego kraju. Ale nie sobie, a Bogu przypisywa to niezwyk貫 zwyci瘰two.

Kiedy B鏬 powiedzia do faraona: „Wypu嗆 m鎩 lud”, ale faraon nie chcia tego zrobi. Dopiero dziesi耩 straszliwych plag, kt鏎e spad造 na Egipt, sk這ni造 go do pos逝sze雟twa Bogu. Dzisiaj Bo篡 nakaz brzmi: „Pozw鏊 mojemu ludowi 篡 w spokoju” i skierowany jest nie tylko do w豉dc闚 nad Nilem. Cel istnienia tego narodu zosta nakre郵ony w Biblii – Ksi璠ze Ksi庵 i wcze郾iej czy p騧niej b璠zie zrealizowany.

[Fragmenty przem闚ienia prof. Pinchasa Lapide w Zurychu w 1974 r.
Oprac. red. na podstawie tekstu zamieszczonego
w biuletynie „Nasz Starszy Brat” nr 3-4/96].

Copyright © S這wo i 砰cie 2010

S這wo i 砰cie - strona g堯wna